20 września 2026 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zastępuje ono wielokrotnie nowelizowane rozporządzenie z 2002 roku. To największa zmiana przepisów budowlanych od lat, oparta na trzech filarach: efektywności energetycznej, bezpieczeństwie pożarowym i akustyce. Projekt opracował zespół doradczy MRiT złożony z ekspertów i przedstawicieli branży budowlanej.
Dla kogo są te zmiany?
Nowe przepisy dotyczą inwestycji, dla których wniosek o pozwolenie na budowę zostanie złożony po 20 września 2026 r. Decyduje data złożenia wniosku, nie data wydania pozwolenia. Dotyczy to nowych budynków oraz obiektów podlegających rozbudowie, przebudowie, nadbudowie lub zmianie sposobu użytkowania.
Istniejące budynki nie wymagają dostosowania do nowych przepisów – o ile nie są objęte jedną z powyższych procedur.
Filar 1: Efektywność energetyczna
Budynki odpowiadają za około 40% zużycia energii w Unii Europejskiej. Nowe rozporządzenie doprecyzowuje i zaostrza wymagania energetyczne, wdrażając przy tym Dyrektywę UE 2024/1275 w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD).
Wskaźnik EP i klasy energetyczne
Projekt wprowadza klasy energetyczne budynków. Najwyższa klasa A+ oznacza budynek o wskaźniku EP równym zero – praktycznie samowystarczalny energetycznie. Celem jest stopniowe obniżanie zapotrzebowania budynków na energię pierwotną.
Zaostrzenie wymagań dotyczących wskaźnika EP będzie w praktyce wymuszać stosowanie grubszych warstw izolacji, lepszych okien i drzwi oraz bardziej efektywnych systemów ogrzewania i wentylacji. Przegrody budowlane będą musiały osiągać niższe wartości współczynnika przenikania ciepła U, aby budynek mógł spełnić nowe limity energetyczne.
Jeśli projektujesz przegrody budowlane i chcesz zweryfikować, czy osiągną odpowiedni współczynnik U, skorzystaj z naszego kalkulatora współczynnika przenikania ciepła U. Kalkulator obliczy U dla dowolnej konfiguracji warstw i porówna wynik z obowiązującymi wymaganiami.
Obowiązkowa energia słoneczna
Nowe przepisy nakładają obowiązek wyposażenia budynków w urządzenia wykorzystujące energię słoneczną (fotowoltaika lub kolektory). Obowiązek dotyczy:
- budynków użyteczności publicznej,
- budynków zamieszkania zbiorowego (np. hotele, akademiki),
- budynków gospodarczych o powierzchni powyżej 250 m²,
- budynków mieszkalnych i zadaszeń parkingowych.
Warunek: okres zwrotu inwestycji nie może przekraczać 15 lat. Jeśli analiza ekonomiczna wykaże dłuższy okres zwrotu, obowiązek nie ma zastosowania.
Część przepisów dotyczących obowiązkowej energii słonecznej wchodzi w życie z odroczeniem – od 1 stycznia 2028 r.
Obowiązkowe punkty ładowania pojazdów elektrycznych
Nowe rozporządzenie wprowadza wymóg zapewnienia infrastruktury do ładowania pojazdów elektrycznych w wybranych typach budynków.
Filar 2: Bezpieczeństwo pożarowe
Bariery ogniowe w ociepleniach
To jedna z najgłośniejszych zmian w nowych WT. Projekt przewiduje obowiązkowe bariery ogniowe w palnych warstwach ociepleń (np. styropian EPS). Dotyczy to przede wszystkim budynków wielorodzinnych i użyteczności publicznej.
Przepisy doprecyzowują również zasady dotyczące ścian przy strefach pożarowych oraz wprowadzają nowe regulacje dla dachów i elewacji dużych obiektów, takich jak galerie handlowe.
Bariery ogniowe oznaczają w praktyce konieczność stosowania pasów z materiałów niepalnych (np. wełny mineralnej) w systemach dociepleniowych. Nie jest to zakaz styropianu, ale istotna zmiana technologiczna, która wpłynie na sposób wykonywania ociepleń i ich koszt.
Filar 3: Akustyka
Projekt wprowadza obowiązkowe klasy akustyczne w budynkach wielorodzinnych oraz precyzuje wymagania dotyczące urządzeń emitujących dźwięk. Uzasadnieniem jest ochrona przed negatywnym wpływem hałasu na zdrowie – badania wskazują na związek długotrwałej ekspozycji na hałas z chorobami układu krążenia i nerwowego.
W praktyce zaostrzenie norm akustycznych wymusi stosowanie grubszych ścian działowych i stropów w budynkach wielorodzinnych, bliźniaczych i w zabudowie szeregowej. Aby sprawdzić, czy projektowane przegrody spełnią nowe wymagania akustyczne, skorzystaj z naszego kalkulatora izolacyjności akustycznej.
Windy
Nowe przepisy rozszerzają obowiązek instalacji dźwigów osobowych:
- Budynki użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego: winda wymagana przy 2 lub więcej kondygnacjach
- Budynki mieszkalne wielorodzinne: winda wymagana przy 3 lub więcej kondygnacjach
Zmiana ma zwiększyć dostępność budynków dla osób starszych i z niepełnosprawnościami.
Ogrodzenia
- Całkowity zakaz stosowania drutu kolczastego, tłuczonego szkła i ostrych zakończeń poniżej wysokości 2,2 m (dotychczas limit wynosił 1,8 m)
- Bramy nie mogą otwierać się na zewnątrz działki
- Furtki w budynkach wielorodzinnych i użyteczności publicznej muszą mieć szerokość co najmniej 0,9 mi być dostępne dla osób ze szczególnymi potrzebami
Place zabaw
Przy inwestycjach obejmujących 20 lub więcej mieszkań obowiązkowe będzie urządzenie placu zabaw. Wymagania:
- co najmniej 20% powierzchni placu stanowi teren biologicznie czynny,
- nasłonecznienie placu: minimum 2 godziny w dniu równonocy, w przedziale 8 godzin wokół górowania słońca.
Dostęp do światła dziennego
Nowe WT zwiększają wymagania dotyczące dostępu mieszkań do naturalnego oświetlenia. Przepisy przewidują również większe odległości między budynkami, co ma zapewnić lepsze doświetlenie pomieszczeń.
Wpływ na koszty budowy
Eksperci branżowi szacują, że nowe wymagania przełożą się na wzrost kosztów budowy o 5-15%. Największy udział w podwyżce będą miały: zaostrzenie wymagań energetycznych (grubsze izolacje, lepsze okna, rekuperacja), normy akustyczne (grubsze ściany i stropy) oraz wymogi przeciwpożarowe (bariery ogniowe w ociepleniach).
Z drugiej strony, budynki spełniające nowe normy będą tańsze w eksploatacji – niższe rachunki za ogrzewanie i chłodzenie dzięki lepszej izolacji i bardziej efektywnym systemom wentylacji. Obowiązkowa fotowoltaika dodatkowo obniży koszty energii elektrycznej.
Jak się przygotować?
Jeśli planujesz budowę lub przebudowę po 20 września 2026 r.:
- Zweryfikuj izolację przegród – zaostrzenie wymagań EP oznacza, że dotychczasowe grubości izolacji mogą być niewystarczające. Skorzystaj z kalkulatora współczynnika przenikania ciepła U, aby sprawdzić parametry swoich przegród i porównać je z nowymi wymaganiami.
- Uwzględnij ocieplenie z barierami ogniowymi – jeśli budujesz budynek wielorodzinny, zaplanuj system dociepleniowy z pasami z materiałów niepalnych.
- Sprawdź izolacyjność akustyczną przegród – nowe klasy akustyczne oznaczają wyższe wymagania dla ścian i stropów. Skorzystaj z kalkulatora izolacyjności akustycznej, aby zweryfikować parametry swoich przegród.
- Zaplanuj wentylację mechaniczną – przy zaostrzonych wymaganiach EP, wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła stanie się w wielu przypadkach jedynym sposobem na spełnienie norm.
- Śledź prace legislacyjne – projekt rozporządzenia był na etapie opiniowania. Ostateczna treść przepisów może się różnić od projektu. Pełny tekst dostępny jest na stronie Rządowego Centrum Legislacji (numer z wykazu: 68).
Podsumowanie
Nowe Warunki Techniczne 2026 to kompleksowa zmiana przepisów budowlanych oparta na trzech filarach:
- Efektywność energetyczna – zaostrzenie wymagań EP, obowiązkowa energia słoneczna (z odroczeniem do 1 stycznia 2028 r. dla części przepisów), punkty ładowania EV
- Bezpieczeństwo pożarowe – obowiązkowe bariery ogniowe w palnych ociepleniach, nowe regulacje dla dużych obiektów
- Akustyka – obowiązkowe klasy akustyczne w budynkach wielorodzinnych
Ponadto: rozszerzony obowiązek wind, nowe zasady dla ogrodzeń, wymagania dotyczące placów zabaw i lepszego doświetlenia mieszkań.
Aby zweryfikować parametry izolacyjne swoich przegród budowlanych pod kątem nowych wymagań energetycznych, skorzystaj z kalkulatora współczynnika przenikania ciepła U.
